Go Back   Diễn đàn nhà sách Sông Hương > CLB SÁCH XƯA & NAY > Bản tin > Bản tin số 19
Hỏi/Đáp Thành Viên Lịch T́m Kiếm Bài Trong Ngày Đánh Dấu Đă Đọc

 
 
Điều Chỉnh Xếp Bài
Old 22-04-2008, 06:45 PM   #1
adminclb
Lớp 12
 
Tham gia ngày: 26-05-2007
Bài gởi: 492
Default Lịch sử chiếc bút máy

LỊCH SỬ CHIẾC BÚT MÁY

Ngay từ thuở khai thiên lập địa, con người đă luôn khao khát lưu lại bằng văn bản những cuộc phiêu lưu như là một bằng chứng thể hiện khả năng chinh phục của ḿnh, đồng thời là nền tảng cho giáo dục thế hệ sau. Để làm được điều đó, cần 2 thứ: dụng cụ để viết và vật để lưu những kư tự đó. Thời tiền sử, dụng cụ đầu tiên đáp ứng được yêu cầu trên trên là mẩu than.
Người Xume là những người đầu tiên ghi lại lịch sử trên những phiến đất sét. Cách thức này được gọi là “chữ h́nh nêm” (tức chữ Ba Tư cổ), có từ khỏang 3.000 năm trước. Khái niệm bút và giấy đầu tiên được ra đời trong nền văn minh Ai Cập cổ. Những người chép sử, sử dụng cây sậy với đuôi được nhai nát để giữ chất màu. Sau đó, họ vẽ những chữ tượng h́nh lên tường hoặc giấy cói. Dần dần, cùng với sự phát triển của chất màu, những cây sậy được “lên đời” thành dụng cụ sắc nhọn với đường rănh ở cuối, dọn đường cho việc ra đời bút lông chim. Trong thế kỷ 16, bút lông ngỗng trở thành dụng cụ viết số 1 với những ưu điểm là đầu dễ vót nhọn, dễ uốn hơn và ít găy hơn dưới lực ép từ bàn tay. Đến giữa thế kỷ 19, kim loại được sử dụng để chế tạo đầu bút v́ dễ làm được chuẩn xác mà lại bền. Thế nhưng, người viết vẫn phải chấm bút vào lọ mực nên mỗi khi di chuyển th́ rất phiền phức.

Năm 1884, anh nhân viên môi giới bảo hiểm Lewis Waterman phát chán với những bất tiện trên đă tiến hành một cuộc cách mạng trong thế giới bút. Vấn đề là làm thế nào để kiểm soát được ḍng chảy của mực và tạo được b́nh mực dự trữ ngay trong cây bút? Waterman không được đào tạo về khoa học hay kỹ thuật nhưng lại t́m ra bí quyết mà hàng trăm chuyên gia khác bó tay. Đáp án khá đơn giản! Waterman phát hiện ra rằng lực hút mao dẫn có mối liên hệ động lực với áp suất khí quyển. Làm thế nào để một cây bút chứa b́nh mực và làm cho mực chỉ chảy xuống khi người viết sử dụng? Câu trả lời là trong ống dẫn (đưa mực xuống đầu bút và xuống trang giấy). Waterman tạo ra 2 hoặc 3 rănh để không khí và mực đồng thời vận động. Không khí sẽ thế chỗ của phần mực đă sử dụng. Và cuộc cách mạng bắt đầu.
Bút máy có thể chia thành 3 phần chính là b́nh mực dự trữ, ống dẫn và ng̣i bút:

1. B́nh mực dự trữ: trong đa số bút máy hiện đại, phần này dự trữ mực theo hai cách. Một cách đơn giản là đổ mực vào b́nh. Cách thứ hai sử dụng hệ thống pistol (một hộp kín với một que chạy dọc ở giữa và một ống bơm ở cuối).

2. Ống dẫn: hệ thống ống dẫn đưa mực xuống ng̣i bút bằng một loạt các rănh. Hệ thống này bảo đảm khả năng ṛ rỉ mực ở mức thấp nhất. Ống dẫn kết hợp với ng̣i bút đóng vai tṛ quan trọng trong việc cân bằng giữa trọng lực với áp suất khí quyển và hoạt động mao dẫn. Về phần ḿnh, hoạt động mao dẫn bảo đảm rằng mực trong bút luôn chảy đều đặn cho dù xảy ra bất kỳ thay đổi áp suất không khí nào. Phần lớn các loại bút đều có một loạt các rănh nhỏ để giải quyết số mực dư thừa do những sự mất cân đối áp suất trên. Những rănh đủ mọi kích cỡ này giúp đạt được sự cân bằng tuyệt đối. Ống dẫn thường được làm bằng nhựa tổng hợp hoặc ở những cây bút “xịn” th́ bằng chất ebonite (những loại chất này chống được các thành phần ăn ṃn có trong mực).

3. Ng̣i bút: Không chỉ có h́nh dáng độc đáo, chức năng viết, mà nó c̣n truyền cảm hứng cho người viết. Tiếng xột xoạt chạy trên giấy, cảm giác ng̣i bút lướt đi có thể so sánh với cách một tay đua cảm nhận con đường qua vô lăng. Ở bút bi, ng̣i bút tiếp xúc với giấy một cách đều đều và v́ thế thường tạo nên một nét bút có độ rộng cố định cho dù có thay đổi góc viết đi chăng nữa. Ngược lại, bút máy tạo nên những nét đậm nhạt khác nhau tùy thuộc vào lực tay người viết, góc độ của bút với mặt giấy và độ quay của đầu ng̣i bút. Hiệu quả là những nét tao nhă được tạo nên và h́nh thành cả nghệ thuật viết chữ đẹp.
Những kim loại quư đóng vai tṛ quan trọng trong việc chế tạo ng̣i bút, giúp ng̣i bút có độ bền và viết đẹp hơn. Thường th́ người ta dùng ng̣i bút bằng thép không rỉ hoặc mạ vàng. Tuy nhiên, thép không rỉ là chất liệu quá cứng và không đáp ứng được yêu cầu của những người viết khó tính, nhất là những người viết tinh tế, luôn cần sự rung động giữa ng̣i bút và tờ giấy. Trong khi đó, vàng tiếp tục giữ được vị trí vượt trội trong các chất liệu làm ng̣i bút. Một trong những lư do là vàng không bị ăn ṃn khi tiếp xúc với mực. Tính mềm của vàng cũng rất phù hợp để tạo sự linh họat cho ng̣i bút. Ở dạng nguyên chất, vàng không đáp ứng được những tiêu chuẩn đàn hồi nên dùng vàng pha là tốt nhất. Loại vàng hay được sử dụng để chế tạo ng̣i bút là 14k và 18k. Đầu ng̣i bút không thể làm bằng vàng v́ sẽ nhanh ṃn trong thời gian ngắn. người ta chọn một chất liệu rắn, thường là Iridium hoặc Rhodium. Nhờ đó, người dùng có thể viết cả đời mà đầu bút vẫn nguyên vẹn.
Nói chung các nhà sản xuất đều đưa ra nhiều loại ng̣i bút khác nhau để phù hợp với sở thích của từng người viết. Hai cỡ chung nhất “mịn” và “trung b́nh”. Ngoài ra c̣n có các cỡ khác như “siêu mịn” hay “đậm” (dành cho người viết tay trái và người muốn thay đổi kiểu chữ). Thỉnh thoảng c̣n có cỡ phục vụ riêng cho người say mê viết chữ đẹp.

Chất liệu.
Thân bút thường làm bằng những chất liệu bền để nâng tuổi thọ cho cây bút. Những cây bút máy đời đầu có vỏ bằng cao su đă qua xử lư lưu huỳnh rất chắc chắn. Ngày nay, các nhà sản xuất sử dụng những chất liệu hiện đại hơn. Ở Italia, người ta dùng Celluloid cho những cây bút đắt tiền. Loại chất liệu này có khả năng chống va đập rất tốt và có thể tạo nên vẻ tao nhă, lịch lăm. Những cây bút làm bằng celluloid lúc mới dùng có mùi long năo do có chất này trong quá tŕnh nitơ hóa celluloid. Axetat hay nhựa tổng hợp cũng là các chất liệu quen thuộc đáp ứng được yêu cầu về độ bền. Loại bút vừa túi tiền thường có thân được làm bằng đồng thau phủ sơn, giúp cây bút có độ thăng bằng tốt và có dáng vẻ bắt mắt. Những chất liệu hiện đại giúp tạo nên nhiều màu sắc cho cây bút hơn. C̣n với những cây bút cao cấp, thân bút thường được làm bằng bạc, bạc mạ vàng, vàng hoặc thậm chí cả bạch kim.

Mực
Loại mực đầu tiên trong lịch sử có từ cách đây khoảng 2.500 năm với thành phần chính là bột đen và keo hồ hoặc một chất kết dính. Loại mực phổ biến kế tiếp xuất hiện vào năm 210 trước CN và vẫn được dùng rộng răi trong 2.000 năm sau đó. Tên loại mực này được đặt theo các thành phần tạo nên: mực xanh đen axit sắt. Bước phát triển gần đây nhất của mực là vào những năm 1800 với chất nhuộm màu anilin. Từ lâu, các nhà sản xuất đă cho thêm axit vào công thức của ḿnh để tạo ra loại mực có màu trung thực. Ngày nay, vẫn có thể t́m thấy loại mực axit này. Mực hiện đại th́ khá đơn giản, gồm nước và chất nhuộm màu có phụ gia để ngăn vi khuẩn sinh sôi. Những loại mực này thường bao gồm 7 thành phần. Chất nhuộm màu, màu và các phụ gia chiếm khỏang 2% dung dịch trong khi 98% c̣n lại là nước. Mỗi lọai mực lại nâng cao vẻ đẹp của nét chữ bằng cách thêm chất bôi trơn, chất tự làm sạch, khô nhanh trên giấy nhưng luôn ướt trên ng̣i bút, màu sắc đậm nét hay chống phai mờ…

(TheoThể Thao Văn Hóa 12-2005)
Bùi Đẹp
adminclb is offline  
 


Điều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
Bạn không được quyền gởi bài
Bạn không được quyền gởi trả lời
Bạn không được quyền gởi kèm file
Bạn không được quyền sửa bài

vB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến


Múi giờ GMT. Hiện tại là 01:50 AM.


Powered by: vBulletin , Jelsoft Enterprises Ltd.