Go Back   Diễn đàn nhà sách Sông Hương > DU LỊCH & ĐỒNG HƯƠNG > Đà Nẵng
Hỏi/Đáp Thành Viên Lịch T́m Kiếm Bài Trong Ngày Đánh Dấu Đă Đọc

 
 
Điều Chỉnh Xếp Bài
Old 06-08-2010, 08:07 PM   #1
quangchu
Moderator
 
quangchu's Avatar
 
Tham gia ngày: 06-11-2008
Đến từ: Gốc Cây Đại
Bài gởi: 927
Default Chợ quê!

Đ̀NH CỔ Ở NGOẠI THÀNH

Từ Đà Nẵng, theo đường 14B đi khoảng 15km về hướng Tây Nam là đến xă Ḥa Phong -

CHỢ TÚY LOAN

Theo ḍng lịch sử, như khá nhiều ngôi làng miền Trung, Ḥa Phong được h́nh thành trên bước đường vào Nam mở cơi dưới thời Hồng Đức Lê Thánh Tôn(1471). Những ghi chép từ hai ngôi đ́nh cổ ở Túy Loan vớI các tuyền hiền thuộc năm tộc: Đặng, Lâm, Nguyễn, Trần, Lê và đ́nh Bồ Bản với các tộc Trần, Hồ, Trương, nguyễn đă minh chứng điều ấy. Những tộc trên đă lưu dân đầu tiên từ Thanh - Nghệ phiêu bạt vào Quảng Nam chọn đất, khai canh, lập làng từ năm 1471. Qua ḍng thời gian, nhiều ḍng họ khác về hội tụ, trở thành hậu hiền của làng. Trong số này có họ nguyên là người Minh Hương đến Ḥa Phong qua ngơ HộI An( họ Tán nguyên gốc họ Cao, Minh Hương). Ḥa Phong c̣n là nơi qui tụ nhiều cộng đồng Chăm quan trọng, tiêu biểu là các tộc Trà, Chế… (Ông, Ma, Trà, Chế).

Khi TP. Đà Nẵng tách khỏi tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng và trực thuộc trung ương(6/11/1996), Ḥa Phong là một xă thuộc huyện Ḥa Vang, ngoại thành Đà Nẵng.

Tuy chỉ là một xă nhỏ ở ngoại thành, về mặt kiến trúc, Ḥa Phong vẫn c̣n lưu giữ một số kiến trúc cổ tiêu biểu: đ́nh Túy Loan và đ́nh Bồ Bản. Đ́nh Túy Loan nằm ở giao điểm trên bến dưới thuyền nh́n ra sông Túy Loan. Đ́nh được xây dưới thờI Tự Đức(1852), cổng tam quan đưa vào đ́nh nép ḿnh bên gốc đa cổ thụ. Cạnh đ́nh là nhà thờ tiên hiền. Đ́nh và nhà thờ kiến trúc theo kiểu ba gian hai chái vớI hệ thống v́ kèo theo lối”chồng rường giả thủ” được bảo quản gần như nguyên vẹn.

Từ chợ Túy Loan đi thẳng đường 14B khoảng 300m, rẽ trái sang con đường đất nhỏ chừng 1km là đến đ́nh Bồ Bản. Trước đ́nh bây giờ đồng lúa chin vàng, tiếp giáp với làng Cẩm ToạI và song Yên. Đ́nh được xây vào thờiTự Đức(1952), trùng tu dưới thời Thành Thái(1960) theo đúng nguyên trạng. Đ́nh Bồ Bản là nơi thờ Thành Hoàng, Đại càng quốc gia Nam Hải tứ vị thánh nương, Thiên Y Anan, Thái hậu Dương Vân Nga và 23 vị tiền hiền của 23 phái,tộc trong xă. Nóc đ́nh đắp h́nh lưỡng lonh lanh châu, nóc tiền đường h́nh lưỡng phụng tranh châu với hai bên là hai dảI họa tiết long, lân, qui, phụng ghép sành sứ. Bên trong đ́nh, trên các v́ kèo và xuyên chính bằng gỗ mít và kiền kiền, trang trí hoa văn h́nh đầu rồng, tứ thời, mai, điểu, tùng,lộc…do nghệ nhân Kim Bồng( HộI An) chạm trổ.

Đ́nh Bồ Bản c̣n lưu giữ một long đ́nh ( kiệu) dung để thỉnh sắc phong của vua và một bệ đá tương truyền của người Chăm từ Cẩm Mít đưa về.

Ngoài giá trị mỹ thuật và lịch sử cách mạng(đ́nh Bồ Bản là điểm xuất phát các phong trào đấu tranh cách mạng địa phương), hai ngôi đ́nh Túy Loan và Bồ Bản là những ngôi đ́nh cổ ít ỏi của thành phố Đà Nẵng c̣n tương đối nguyên vẹn, chưa bị tu sửa một cách thực dụng, loè loẹt theo “ trào lưu’ gần đây.

Sát chợ Túy Loan, c̣n có một kiến trúc nhỏ rất đơn sơ nằm trong cái hẻm sâu:miếu thờ Ông Ích Đường, cháu Ông Ích Khiêm, ngườI lănh tụ trẻ tuổi phong trào”chống xâu,chống xâu” ở Ḥa Phong bị Pháp bắt xử chém tại chợ Túy Loan (3/1908) . (Miếu thờ Ông Ích Đường nhỏ và khiêm tốn, tương truyền do một ngườichỉ điểm ông với Pháp lập ở Túy Loan để cầu mong sự “thanh thản” sau khi Ông Ích Đường mất).

Có dịp đến Ḥa Phong không thể không ghé thăm chợ Túy Loan, chợ đầu mối tập trung nông thổ sản quanh vùng: lâm sản từ miền núi;cá mắm từ HộI An, Đà Nẵng lên; chiếu ,nón,nong,rổ từ Cẩm Nê, Yến Nê đến…V́ thế dân gian có câu:

“Túy Loan trăm thứ trăm ngon

Vừa vừa cái miệng kẻo chồng con hết nhờ”

Đặc biệt, dịp lễ hội, tết, chợ Túy Loan gợi nhớ bức tranh chợ quê trong thơ Đoàn Văn Cừ, cái hồn dân giă, màu sắc mà ấm áp nghĩa t́nh.

RờI Ḥa Phong –Túy Loan, dừng chân bên dăy hàng quán góc cầu Giăng, thử t́m lạI hương vị tô ḿ Qủang Túy Loan ngày nào. Bởi rất nhiều ngườI Quảng Nam, năm tháng có qua đi…ḿ quảng c̣n lại. Thuở ấy, ḿ quảng ḷ bà T́nh ngon mà dẻo, sợi ḿ từ lúa gạo vùng đất cát không phèn Đại Hiệp (ĐạI Lộc). Đối với nhiều người từng có thời sống với Ḥa Phong -Túy Loan, nâng tô ḿ quảng bốc khói, kèm trái ớt xanh, chút bánh tráng vàng rụm trong cảnh mưa dầm miền Trung đă là một “nghi lễ”.

Bây giờ ḿ quảng Túy Loan xênh xang mắt xanh môi đỏ. Hóa ra, ngọn gió đô thị hóa đă len lỏi vào tận tô ḿ quảng Túy Loan lúc nào không hay.

http://e-cadao.com/choque/Chotuyloan.htm
__________________
http://www.mamnonbacmy.com
"Thủ tín để thành công!"
quangchu is offline  
 


Điều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
Bạn không được quyền gởi bài
Bạn không được quyền gởi trả lời
Bạn không được quyền gởi kèm file
Bạn không được quyền sửa bài

vB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến


Múi giờ GMT. Hiện tại là 05:06 AM.


Powered by: vBulletin , Jelsoft Enterprises Ltd.