Go Back   Diễn đàn nhà sách Sông Hương > CLB SÁCH XƯA & NAY > Bản tin > Bản tin số 8
Hỏi/Đáp Thành Viên Lịch T́m Kiếm Bài Trong Ngày Đánh Dấu Đă Đọc

 
 
Điều Chỉnh Xếp Bài
Old 28-05-2007, 09:35 PM   #1
adminclb
Lớp 12
 
Tham gia ngày: 26-05-2007
Bài gởi: 492
Default Tristan và Iseult - Truyện t́nh đam mê nhất thời trung cổ

TRISTAN VÀ ISEULT TRUYỆN T̀NH ĐAM MÊ NHẤT THỜI TRUNG CỔ


Huỳnh Nguyệt Anh


Truyền thuyết về truyện t́nh của Tristan và Iseult là một sáng tạo lớn của trí tuệ, được h́nh thành bởi sự gặp gỡ của nhiều luồng tư tưởng văn minh khác nhau. Truyện t́nh rất đam mê, ai oán, năo nùng, nhưng cũng rất “người” này, cho thấy là khi đụng phải nó, các cổ tục khắc khe, các luật lệ nghiêm khắc đều phải bó tay. Từ thế kỷ này sang thế kỷ khác, mối t́nh của Tristan và Iseult vẫn làm say mê ḷng người cũng như vẫn gây những xúc động mạnh. Sau hàng ngàn vạn đổi thay trong những chi tiết, truyện t́nh này đến với chúng ta ngày nay như sau:

Tristan, con trai nhỏ của Rivalen, vua xứ Léonois, và của hoàng hậu Blancheafleur, là em gái của vua xứ Cornouailles, Marc, ngay từ khi mới mở mắt chào đời đă gặp nhiều tai họa. Khi cậu ra đời th́ cha cậu đă mất ngôi vua, c̣n mẹ cậu th́ đă chết ngay sau khi sanh cậu. Cậu bé mất mẹ được giao cho một thân nhân tên là Gorvenal nuôi nấng. Tên Tristan của cậu có nghĩa là “cậu bé buồn” và đến khi đuợc 15 tuổi, Tristan lưu lạc tới triều đ́nh của chú ḿnh là vua Marc; tại đây cậu bé lúc này đă trở thành một thiếu niên anh tuấn, được tất cả mọi người quư mến, yêu thích v́ chàng rất can đảm và chơi đàn hạc (harpe) rất hay. Nhưng, trong một cuộc đụng độ với tên khổng lồ Morholt, em họ của vua xứ Irlande, tuy chàng giết được hắn nhưng bị thương bởi lưỡi dao tẩm chất độc của hắn, bị bỏ vào một cái thuyền cho trôi dạt và cuối cùng chàng lại đến được bờ biển chính xứ Irlande. Tại đây, chàng giả dạng là người làm tṛ xiếc tên là Tantris và t́nh cờ gặp được chính bà hoàng hậu xứ Irlande. Bà này chữa cho chàng khỏi bịnh như một phép lạ và giao con gái của ḿnh là Iseult Tóc Vàng cho chàng nhờ chàng dạy nhạc. Khi trở lại xứ Cornouailles chàng bị quần thần của chú chàng tố giác là làm cản trở cuộc hôn nhân của nhà vua. Chàng liền xin được đích thân đi đón người thiếu nữ duy nhất mà vua Marc chịu cưới; đó chính là nàng Iseult mà Tristan đă rất nhiều lần mô tả với chú chàng. Trở lại xứ Irlande, Tristan đánh nhau một trận kịch liệt và hạ được một con rồng rất hung dữ. Sau đó chàng xin cưới Iseult cho vua Marc, chú của chàng. Chẳng may nàng Iseult t́nh cờ biết rằng chàng chính là thủ phạm đă giết chết tên khổng lồ Morholt, chú họ của nàng, nên nàng muốn hạ sát chàng. Nhưng bà hoàng hậu dàn xếp được ổn thỏa và nàng Iseult chịu theo Tristan trở lại Cornouailles; bà hoàng hậu cũng trao cho Iseult một ve bùa để nàng tăng thêm t́nh yêu đối với vua Marc. Tuy nhiên, trên đường về, Tristan, do một sự nhầm lẫn tai hại, đă uống nhầm phải ve bùa yêu khiến cho hai người phải yêu nhau đến chết, vô phương rời bỏ.


Đám cưới giữa Iseult và vua Marc được tiến hành, nhưng trong đêm tân hôn, Iseult đem tráo người tùy nữ thân tín là Brangian vào chỗ của ḿnh. Tristan và Iseult tiếp tục yêu thương nhau và các kẻ thù của Tristan (đặc biệt là một người tên là Andret) vận động làm cho chàng bị đuổi khỏi triều đ́nh tuy rằng nhà vua vẫn không chịu tin rằng chàng là kẻ có tội. Tuy nhiên hai kẻ t́nh nhân vẫn tiếp tục lén lút gặp nhau, họ hẹn nhau ban đêm khi th́ trong vườn, khi th́ bên suối và mỗi lần như vậy Tristan thả xuống suối những mảnh gỗ để làm hiệu. Hai người lại bị tố giác một lần nữa bởi tên lùn quái ác Frocin nên bị xử phải chết thiêu trên dàn lửa. Nhưng rồi họ được cứu thoát bởi một phép lạ và lang thang sống một cách cực khổ bên nhau trong rừng rậm. Cuối cùng vua Marc và thủ hạ của nhà vua t́m ra họ. Nhưng khi họ nằm bên nhau một cách thánh thiện, v́ Tristan để giữa chàng và Iseult thanh kiếm của chàng, vua Marc cảm động để cho họ được tiếp tục ngủ yên; và để đánh dấu sự hiện diện của nhà Vua, vua Marc thay thế thanh kiếm của ḿnh vào chỗ thanh kiếm của Tristan và đeo vào ngón tay Iseult cái nhẫn của ḿnh, rồi lại cẩn thận dùng một bao tay che ánh sáng không cho chiếu vào mắt nàng. Cảm kích trước sự độ lượng vô biên của nhà vua. Iseult trở lại triều đ́nh và Tristan vui vẻ lên đường đi đày ở xứ Bretagne. Tại đây chàng cưới nàng Iseult Tay Trắng, cô con gái xinh đẹp của tử tước Hoel và làm bạn với anh nàng Keherdin. Nhưng dù có vợ; Tristan không bao giờ đụng chạm tới vợ ḿnh và luôn luôn t́m cách gặp lại Iseult Tóc vàng. Để được thấy nàng, chàng cải dạng làm một người cùi, người điên, nhà tu hành, và đôi khi chàng ăn xin trên lộ tŕnh. Khi trở lại chàng giúp Kaherdin trong một cuộc phiêu lưu t́nh ái nguy hiểm. Kết quả là Kaherdin bị thiệt mạng c̣n Tristan th́ bị thương nặng. Chàng vội cầu cứu Iseult Tóc Vàng là người duy nhất có thể chữa cho chàng khỏi. Được tin, nàng Iseult tức tốc lên đường. Nhưng Iseult Tay Trắng, v́ ghen, đă gạt Tristan bảo chàng rằng Iseult Tóc Vàng không tới. Quá thất vọng, Tristan gục chết, và nàng Iseult Tóc Vàng vừa tới nơi cũng gục chết ngay trên ḿnh chàng. Vua Marc khi được biết tin về cái chết của cặp t́nh nhân lại vừa được biết chuyện họ uống nhầm bùa yêu đă cho chôn cất họ một cách thật tốt đẹp tại Cornouailles; chẳng bao lâu từ hai ngôi mộ nằm cạnh nhau của họ nẩy lên hai cái cây cành lá xoắn chặt lấy nhau không cách nào gỡ ra nổi, và nếu chặt chúng đi th́ chúng lại mọc lên to hơn, rậm rạp hơn và c̣n xoắn xít chặt chẽ hơn nữa.

Từ thế kỷ thứ XII tới nay đă có hàng trăm tác giả khác nhau ở khắp Châu Âu, nhất là ở Pháp, Đức, Ư, đă đưa ra các sách thuật lại truyện t́nh của Tristan và Iseult khác nhau. Bản xưa nhất người ta được biết là của tác giả Thomas, tựa đề là Tristan được viết vào năm 1170 mà năm đoạn người ta c̣n lưu giữ được gồm khoảng 3000 câu thơ kể lại những gặp gỡ của cặp t́nh nhân trong vườn, sự chia ly của họ, đám cưới của Tristan với Iseult tay trắng và cái chết của họ, chứ không nói ǵ tới những đoạn Tristan giả dạng làm nhà tu, người cùi vv... Ở Đức, bản đáng chú ư nhất là bản Tristan und Iseult của Gottfried de Strasbourg viết năm 1201 bằng thứ tiếng Đức thời trung cổ, vào thế kỷ thứ XIII người ta bắt đầu phân loại các bản truyện Tristan và Iseult khác nhau và khám phá ra rất nhiều dị biệt giữa các bản khác nhau, với đủ mọi cách viết rất bịa đặt và phi lư. Từ thế kỷ XV đến giờ cũng phải có vài chục bản nhưng bản đáng kể nhất là bi nhạc kịch 3 hồi của đại nhạc sĩ Richard Wagner. Ông này cũng có một mối t́nh với một thiếu nữ 23 tuổi trong những ngày tháng bị lưu đày; chính mối t́nh này đă cho Wagner cảm hứng để soạn ra bi nhạc kịch nói trên.

Ở nước ta tuy truyện t́nh Tristan và Iseult không được phổ biến mấy, nhưng không phải là không ai biết tới, v́ thời tiền chiến nhà văn Vũ Ngọc Phan đă có một bản dịch mà ông dịch là Tiễu Nhiên và My Cơ. Bản dịch này đă được tái bản lại khoảng năm 1965, và gần đây vào năm 1991 h́nh như nó cũng đă được tái bản lại.

Ngày nào trên cơi đời này c̣n những trái tim, những tâm hồn đa sầu, đa cảm, th́ những chuyện t́nh như truyện Tristan và Iseult sẽ vẫn luôn luôn là những truyện hay.

Tài liệu rút trong “Dictionnaire des Oeuvres
adminclb is offline  
 


Điều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
Bạn không được quyền gởi bài
Bạn không được quyền gởi trả lời
Bạn không được quyền gởi kèm file
Bạn không được quyền sửa bài

vB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến


Múi giờ GMT. Hiện tại là 09:03 AM.


Powered by: vBulletin , Jelsoft Enterprises Ltd.