Go Back   Diễn đàn nhà sách Sông Hương > CLB SÁCH XƯA & NAY > Bản tin > Bản tin số 18
Hỏi/Đáp Thành Viên Lịch T́m Kiếm Bài Trong Ngày Đánh Dấu Đă Đọc

 
 
Điều Chỉnh Xếp Bài
Old 22-04-2008, 06:05 PM   #1
adminclb
Lớp 12
 
Tham gia ngày: 26-05-2007
Bài gởi: 492
Default Ư KIẾN CỦA MỘT NHÀ BÁO (tt)

Báo đă in xong, phải nghĩ cách làm cho tờ báo sống, nghĩa là phải kiếm độc giả cho tờ báo. Bắt đầu từ đây là công việc và bổn phận của ban trị sự. Ban trị sự phải ước lượng in ra bao nhiêu số để đủ bán, đừng để thiếu và cũng đừng in thừa quá có hại. Phải biết tính toán công việc gửi báo kịp những giờ tàu, ô tô chở hàng chạy, để đúng giờ báo ra độc giả ở các nơi sẽ đều có thể nhận được báo đọc. Cả việc phát báo bán lẻ cho cai báo, cho trẻ con cùng việc đưa báo cho những độc giả dài hạn cũng đều là những việc quan trọng, cần phải lưu tâm v́ nếu không tổ chức cho thật hoàn bị, độc giả không được nhận báo đều, họ sẽ chán nản rồi bỏ mua báo khác, như vậy tờ báo sẽ bị thiệt hại và mất hết tín nhiệm.
Người đứng đầu trông nom việc phát báo phải là người hiểu việc đời, biết rơ khoa tâm lư, biết cân nhắc sự quan trọng của những việc trọng đại xảy ra ở trong nước và trên thế giới, đoán trước được thị hiếu của độc giả để xem tin ǵ có thể làm chạy báo hơn.
Công việc của người này chẳng khác ǵ cái hàn thử biểu đo dư luận độc giả, rất cần cho sự sống c̣n của tờ báo.
Công việc không phải đến thế là hết đâu, ban trị sự c̣n phải tổ chức việc lấy quảng cáo cho báo. Việc này cũng có một ảnh hưởng rất quan hệ với nền tài chính của tờ báo. Một tờ báo lớn mà không có quảng cáo th́ cũng khó ḷng trường thọ được. Những quảng cáo ấy dù không phải là những phần tử quan trọnng của tờ báo, nhưng ta cũng cần đến nó để giữ cho sổ chi thu được thăng bằng.

Đó, các bạn đă tạt qua cái thế giới làm báo và trong ngàn phần các bạn đă hiểu một vài.
Chúng tôi thử hỏi bạn có nghề nào thiên nan vạn nan, nhất nhất cái ǵ cũng phải ăn khớp với nhau, lỡ một tí là hỏng cả như vậy không?
Không ai chối căi được nữa, nó là một nghề không phải ở tầm tay của tất cả mọi người. Nhưng là một nghề cao quư, một nghề thượng lưu. Chẳng thế mà nghề báo ở các nước Âu Mỹ và ở những nước tiên tiến trong cơi Á đông được suy tôn làm cái quyền thứ tư trong một nước sau ba quyền Lập pháp, Hành chính và Tư pháp. Ấy nói vậy mà thôi, chứ thực ra ở những nước trọng dư luận, th́ quyền ngôn luận của nhà báo nhiều khi lại lấn át được cả ba quyền kia là khác.
Các bạn c̣n nhớ mươi mười lăm năm trước đây, mỗi khi nói đến chuyện làm báo nhiều bạn đồng nghiệp của chúng tôi thường vẫn kể lại một câu chuyện có thật ở Paris: một nhà làm báo đại danh kia – h́nh như là ông hàn Léon Daudet th́ phải - một hôm cùng anh em ngồi trong ṭa soạn tờ báo kia nói chuyện. Nhân vui chuyện nhà làm báo đại danh ấy chỉ vào cái ghế làm việc của ḿnh mà nói một cách nửa thực nửa đùa rằng:
“Cái ghế này ấy thế mà có giá trị bằng ba bốn cái ngai vàng đấy”.
Câu nói ấy đến nay truyền lại hầu thành một câu ngạn ngữ của con nhà làm báo. Thoạt kỳ thủy, người ta cho là câu nói nửa đùa nửa thực, nhưng nghĩ kỹ ra th́ rất đúng với sự thực. Chẳng nói ở các nước văn minh làm ǵ vội, ngay như ở chính nước ta đây, báo giới chưa phát triển được hết sức của nó, ngôn luận c̣n phải tùy thuộc biết bao nhiêu là quyền này quyền nọ lại c̣n bị kiểm duyệt vv… ấy thế mà nhà báo đối với quốc dân đă có thế lực lắm, không mấy người dám lấy dư luận làm thường vậy.
Tuy rằng độc giả bấy giờ, trăm người có lẽ chưa được chục người biết đọc báo, tuy rằng các người làm báo có lẽ chưa biết rơ trách nhiệm của ḿnh và cách làm nghề của ḿnh, nhưng chúng ta để ư xem vẫn nhận thấy rằng: trong nước hầu xảy ra chuyện ǵ quan trọng th́ từ quan chí dân đều nóng ḷng đợi xem báo họ nói ǵ, nhất là những khi có việc khó khăn chưa biết đối phó ra sao th́ họ lại càng nóng t́m những báo dư luận xem những bài luận thuyết các báo bàn như thế nào vv…
Bị báo chê trách, người ta buồn; được báo ngợi khen, người ta vui; cái quyền hành của báo như thế chẳng phải là to lắm rồi ư? Bởi vậy báo giữ một địa vị giáo dục quốc dân tối quan hệ cũng như ông giáo ở chốn học đường đối với học tṛ. Dân trí mà tiến th́ báo mở mang thêm, dân thanh mà mạnh th́ tức là báo mạnh.
Cứ xem t́nh thế nước ta bấy giờ dân trí chưa tiến lắm, dân thanh chưa được là thiên ư nhưng đă có một sức mạnh báo hiệu cho những người dẫn đạo ta có quyền tin chắc rằng báo giới của ta c̣n có cơ tiến măi, tiến nữa, không biết thế nào mà lượng.
Cái lịch tŕnh tiến hóa của báo giới quốc âm không phải là phạm vi của bài này; các bạn đọc sẽ xem kỹ tronh một bài khác.
Ở đây, chúng tôi chỉ muốn nói thêm rằng cái nghề làm báo được tôn trọng bao nhiêu th́ người làm nghề lại càng phải giữ cái chân giá trị cho nghề chừng nấy.
Không, chúng tôi không muốn nhân tờ báo của chúng tôi lúc này chạy nhất, mà tự phụ là những kẻ thạo nghề. Chúng tôi cũng không muốn nhân những ḍng sau đây để làm buồn ḷng ai trong nghề. Chúng tôi chỉ nghĩ rằng: báo là một lợi khí ích lợi cho dân, cho nước không biết đến thế nào mà kể. Cái lợi khí ấy, ai là người ở trong nghề, thiết tưởng đều nên đặt lên chỗ cao sáng nhất của tâm tưởng mà hinh hương sùng bái: chúng tôi muốn nói người xem báo đă cần phải có óc suy xét th́ người làm báo luôn luôn cũng cần phải có lương tâm với nghề.
“Báo quán Đồng nghiệp hội” ở Paris hồi mươi năm trước đây có đặt ra thập điều để giữ danh dự cho con nhà làm báo, để luôn luôn nhắc cho con nhà báo có lương tâm với nghề. Chúng tôi thiết tưởng như thế chưa đủ. Người làm báo không những phải tránh thập điều ấy mà thôi; lại cần phải biết yêu nghề - yêu say sưa, yêu thấm thía, yêu như người từ mẫu yêu con vậy. Điều này, phải thuộc về lương tâm hơn là định lệ. Người làm báo không những phải tránh điều dở mà thôi c̣n cần phải biết rằng: ḿnh làm nghề báo là ḿnh cầm một thế lực to, ḿnh quên sự phong lưu phú quư đi để hy sinh cho người khác, để gánh một trách nhiệm nặng lên vai ḿnh.
Bắt đầu bước vào nghề, người làm báo thề với ḿnh như thế, thề với trời như thế. Một khi đă chắc chắn với ḿnh rồi, đă biết ḿnh không làm xấu nghề, làm hổ cái trách nhiệm của ḿnh, người ấy hăy nên cầm lấy cây bút để làm khí giới trong trường ngôn luận hay mở ra một tờ báo để góp một vài trên đàn văn trận bút.
Không có lương tâm ấy mà cứ làm báo, đó là làm báo giả, những người làm báo thực sẽ cười cho. Cứ ngồi mà ngẫm xem báo giới cận lai th́ cái hạng làm báo giả nghe như vẫn nhiều lắm lắm. Người có chân tài thực học ra làm báo th́ ít mà kẻ rực của hám danh mở báo để trưng tên th́ nhiều.
Độc giả v́ vậy thường vẫn đọc phải những tờ giấy lộn đầy những lời hèn hạ của một anh giàu nổi chuộng hư danh, hoặc tờ lá cải của một anh thày c̣ chạy việc, khéo biết xoay xỏa nên có nhiều dầu mỡ cho vào cái máy in; hoặc hàng ngày phải làm bạn với bốn trang giấy đăng những tin tồi tàn ngâm lẫntrong cái vại văn chương inh ỉnh một mùi dưa khú để từ hôm mùng một tế đến hôm nay ăn chưa hết.
Chúng tôi không muốn kể đến những hạng ………mở những tờ báo ngọai ô cốt để chút ….. phẩm hàm, chúng tôi không đếm xỉa đến cả bọn làm báo …………. đua đ̣i văi tiền ra để mon men trèo lên cái ghế thiêng liêng của Léon Daudet, ôi, có phải là cái ghế thường như trong tiệm ăn, tiệm nhảy màkè nào có tiền cũng có thể xông vào ngồi được đâu! Thành thử họ không có thời giờ rỗi răi để nghĩ đến nhất điểm lương tâm nữa.
Không, chúng tôi không muốn nghĩ đến những hạng làm báo đó bởi v́ chúng không phải là nhà báo, nhưng là hạng đi lừa, đi bịp không bị Ṭa truy tố. Chúng tôi chỉ nói tới bọn nhà báo giả trên kia, là bọn rực của ra làm báo để mua lấy cái hư danh nhà báo.
Những người ấy, chúng tôi không dám khinh miệt họ, c̣n độc giả th́ thương hại họ vô cùng. Bởi v́ họ thấy nghề báo là nghề cao quư, họ cũng xông vào; có ngờ đâu rằng ở đời này, có mắt cá với hai chân th́ danh dự cũng có hai thứ: danh dự thực và danh dự giả.
Sách Phật dạy rằng: phàm ở đời này muôn sự cuồng dại đều do một ác căn mà ra: cái ác căn ấy là ḷng ngu muội.
Nếu đem thuyết ấy mà xét cái tính hiếu hư danh của những ông làm báo giả ở đây, th́ họ đă mất hết nhân phẩm là v́ ngu muội.
V́ ngu họ mới hợm, mà v́ hợm mới ngu …………….. Họ làm báo không cần lương tâm, họ có khi làm hại lây cả đến những nhà báo chân chính …………..
Cái tội làm cho báo giới xứ này chậm tiến, sẽ đổ lên đầu họ và tương lai sẽ kết án họ một cách nghiêm nghị xứng đáng với tội danh.

NGUYỄN DOĂN VƯƠNG
adminclb is offline  
 


Điều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
Bạn không được quyền gởi bài
Bạn không được quyền gởi trả lời
Bạn không được quyền gởi kèm file
Bạn không được quyền sửa bài

vB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến


Múi giờ GMT. Hiện tại là 10:13 PM.


Powered by: vBulletin , Jelsoft Enterprises Ltd.