Go Back   Diễn đàn nhà sách Sông Hương > CLB SÁCH XƯA & NAY > Bản tin > Bản tin số 13
Hỏi/Đáp Thành Viên Lịch T́m Kiếm Bài Trong Ngày Đánh Dấu Đă Đọc

 
 
Điều Chỉnh Xếp Bài
Old 17-06-2007, 09:44 PM   #1
adminclb
Lớp 12
 
Tham gia ngày: 27-05-2007
Bài gởi: 492
Default 142 năm trước lần đầu tiên xuất hiện báo tiếng Việt

142 năm trước lần đầu tiên xuất hiện báo tiếng Việt



Ngày 25/6/1862, mở đầu chế độ vơ quan Pháp trực tiếp cai trị ở Nam Kỳ cả về dân sự và quân sự, tên thiếu tướng hải quân Bonard được thực dân Pháp cử sang mở đầu chế độ cai trị Nam Kỳ theo một hiệp định đầu hàng của Nam Triều dưới thời vua Tự Đức thập lục niên, chữ Quốc ngữ được một số người biết đến sau mấy năm bi thương mất nước qua một tờ báo đầu tiên phát hành bằng tiếng Việt: Tờ "Gia Định báo" được chính quyền thực dân cho phép xuất bản vào ngày 01/4/1865 - tṛn 142 năm trước đây.
Đây là phương tiện truyền thông đầu tiên hoàn toàn mới mẻ, làm cho tiếng Việt có cơ hội phổ biến trong dân, chấm dứt thời kỳ e dè, tŕ trệ mấy trăm năm về trước.
Qua 142 năm gắn liền với sự phát triển của lịch sử báo chí nước nhà qua hai chế độ xă hội khác nhau (1865-2007) chữ quốc ngữ đă được cải thiện, chuyển biến để có một thứ chữ hoàn hảo như bây giờ.
Sau 4 năm tồn tại ở Nam Kỳ, đến năm 1869 "Gia Định báo" được giao cho nhà giáo, nhà ngôn ngữ học Trương Vĩnh Kư "trông coi" theo một nghị định tháng 9 năm đó của thống đốc Nam Kỳ. Với tài năng bẩm sinh, nhà báo họ Trương đă tạo được sự thu hút của độc giả đương thời. Ông đề ra ba mục đích cho tờ báo: Truyền bá chữ quốc ngữ, cổ động tân học và khuyến học trong dân.
Cũng như một số văn sĩ sinh ra ở miệt vườn phương Nam, nhà báo họ Trương chủ trương dùng một thứ chữ dễ dăi, như tiếng nói thường ngày, không một chút chải chuốt, sáng sủa, viết như nói, không hoa mỹ, cầu kỳ, nhưng có ư thức giữ ǵn sự trong sáng, phong phú của ngôn ngữ dân tộc, nhưng không dung tục, thực dụng, ngôn ngữ vỉa hè, văn chương cống rănh, mà là ngôn ngữ của những người b́nh dân tự trọng, có văn hóa.
Tờ "Gia Định báo" ra ngày 23/1/1886 thời vua Đồng Khánh đă đăng, đưa tin: Mỹ Tho ngày 14 Janvier (tháng 1) 1886, 8 giờ 15 phút buổi sáng, quan Tham Biện Mỹ Tho gửi cho quan Khâm Mạng, cho quan Thượng Thư cùng quan Chưởng lư ở Sài G̣n, ngày hôm qua tại làng B́nh Cách, tôi có bắt được một số bọn đúc đồng bạc giả, lập ra tề chỉnh đă từ lâu, bắt nhằm hồi nó đương đúc bạc, nó bằng đồng, nguyên là tiền lái "Lan Xa" (Pháp) b́a vành có đề "8.RDO.1883MC", lấy được đồ nghề nó hết, tôi không biết nó bán ra được bao nhiêu, có lẽ chắc nó bán ra nhiều lắm, ngày bắt nó, nó đă đúc được 55 đồng.
Lối loan tin "dây thép" thuở ban đầu ấy luộm thuộm dài ḍng rắc rối và nhiều lời như vậy, c̣n các lập quy tiếng Việt cũng không được sử dụng một cách ngắn gọn hơn, chỉ có 1 bản tin nhỏ như trên mà ngày nay chúng ta phải vất vả lắm mới hiểu được ư của cổ nhân, của tờ báo tiền bối của báo chí nước ta thuở sơ kỳ.


Sau "Gia Định báo", nhà cầm quyền cũng cho phép phát hành một số báo khác ở Nam Kỳ thuộc địa như "Phan Yên báo" (1868), "Nông cổ mín đàm" (1900), "Lục tỉnh tân văn" (1910), cách tŕnh bày sắp đặt tin tức, bài vở của báo chí hồi ấy rất khôi hài, đơn điệu tuy đă tạo được một hướng đi riêng dù c̣n giản dị, thô thiển. Khi loan tin trên báo thường xen vào các nhận xét có tính luân lư, câu văn th́ mộc mạc viết đúng như lời nói, thường áp đặt lối văn có vần, có điệu trong khi viết tin hoặc tranh luận.
Đến năm 1892, thời vua Thành Thái, khi "Gia Định báo" đă tồn tại gần 30 năm, người ta mới thấy ở xứ Bắc kỳ bảo hộ có tờ báo đầu tiên được phát hành, đó là tờ "Đại Nam Đồng Văn nhật báo" nhưng lại bằng chữ nho, măi 13 năm sau (đầu thế kỷ 20) tờ "Đại Việt nhật báo" mới được xuất bản, và chỉ dùng có một nửa là tiếng Việt. Cho đến khi hai tờ "Đông Dương tạp chí" và "Nam Phong tạp chí" ra đời (thời kỳ 1913-1917), chữ quốc ngữ mới mang một sắc thái riêng, vừa trang trọng vừa kiểu cách.
Song, 2 phong cách văn xuôi bằng tiếng Việt ở cả 2 miền không hẳn là có một đặc tính chung nào. Báo chí Nam Kỳ dùng văn nói lối, ở Bắc Kỳ lại viết văn pha vào những vần thơ.
Để đạt địa vị ưu thắng, chữ quốc ngữ cũng trải qua cuộc đấu tranh vất vả, lâu dài, người Tây học thích dùng Pháp văn, lớp sĩ phu c̣n tiếc thời vàng son của chữ Hán. Lớp người cổ động dùng chữ Quốc ngữ đă gặp khó khăn vất vả trường kỳ bởi bước cản ngăn của cả lớp tân tiến và thủ cựu, cuối cùng đă đạt địa vị độc tôn trên mặt báo từ đó đến nay.

Phạm Thế Cường sưu tầm
adminclb is offline  
 


Điều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
Bạn không được quyền gởi bài
Bạn không được quyền gởi trả lời
Bạn không được quyền gởi kèm file
Bạn không được quyền sửa bài

vB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến


Múi giờ GMT. Hiện tại là 02:10 PM.


Powered by: vBulletin , Jelsoft Enterprises Ltd.