Go Back   Diễn đàn nhà sách Sông Hương > CLB SÁCH XƯA & NAY > Bản tin > Bản tin số 21
Hỏi/Đáp Thành Viên Lịch T́m Kiếm Bài Trong Ngày Đánh Dấu Đă Đọc

 
 
Điều Chỉnh Xếp Bài
Old 04-05-2008, 09:49 PM   #1
adminclb
Lớp 12
 
Tham gia ngày: 27-05-2007
Bài gởi: 492
Default Chuột qua ng̣i bút cụ Nguyễn Đ́nh Chiểu

CHUỘT QUA NG̉I BÚT NHÀ THƠ
NGUYỄN Đ̀NH CHIỂU

Năm nay là năm Tư, năm thuộc về hành tinh con Chuột.
Chuột là giống vật ở gần người, làm hại người hơn hết nhưng oái oăm thay, các nhà làm lịch ở Trung Quốc và Việt Nam lại suy tôn cho chuột là đứng đầu Tam tài “Thiên, Địa, Nhân” và 12 chi Tuế (Tư, Sửu, Dần…)
Sách có chữ “Thiên khai ư Tư, Địa tịch ư Sửu, Nhân sinh ư Dần” có nghĩa là “Trời mở hội từ Tư, Đất ra từ hội Sửu, Người sinh từ hội Dần”, Tư là Chuột, như vậy ư hẳn giống Chuột là giống trời sinh ra trước nhất, trước cụ Bàn Cổ và cả cặp vợ chồng Adong – Eva.
V́ thế, Chuột cũng là một đề tài để nói để viết cho những người cầm bút xưa nay mỗi khi có chuyện ǵ về Chuột hay dính dáng đến Chuột.
Lại nữa, Chuột c̣n là giống trí mưu gian xảo, chẳng kém chi những hạng người ma giáo quỷ thuật, nên Tô Đông Pha một thi nhân nổi tiếng đời Tống trong bài “Hiệt thử phú” đă phải tự nhận là bị Chuột đánh lừa. La Fontaine một nhà thơ ngụ ngôn trứ danh ở Âu châu cũng nói đến rất nhiều về Chuột. Chỉ đáng tiếc một điều, những người viết về Chuột này lại không biết ăn thịt Chuột, và xứ sở họ lại cũng không phải là xứ sở biết xơi món thịt Chuột, nên các bài thơ bài văn về Chuột, có đẽo gọt công phu cách mấy cũng vẫn thua xa những cây bút của ta:
Nào người th́ vịnh Chuột theo thể thơ Thất ngôn bát cú:
Ông Cống khoa nào chẳng thấy thi.
Chuột th́ kêu chuột, Tư làm chi.
Bắt hơi chó sịt cong lưng chạy;
Nghe tiếng mèo ngao rút cổ đi.
Tĩnh nếp rá cơm tha thẩn bậy;
Đống rơm bồ lúa ngách hang kỳ.
Phô loài chuột lũ bay nên chạ;
Họa có bầu nan hắn sợ mi!
Nào người th́ vịnh Chuột theo thể thơ lục bát:
Loài Chuột là giống bất nhân,
Thượng hạ áo quần gặm nhấm chẳng tha.
Có con nấp xó kẹt nhà,
Đợi chủ đi vắng chạy ra gầm giường.
Có con rúc dưới đường mương,
Ăn dơ uống bẩn khôn lường tanh hôi.
Có con ở ruộng ở ng̣i,
Đào hang khoét lổ ôi thôi đủ tṛ.
Thấy ăn bộ tướng thập tḥ,
Láo liên cặp mắt ŕnh ṃ sáng đêm.
Xem ra mẹo vặt cũng kền,
Nhưng không trái mật, thành hèn quá tay.
Gặp mèo co rúm lại ngay,
Thấy chưng chú rắn cũng bay mẹ đời.
Loài chuột hỡi, loài chuột ơi!
Đă “chuột” hỏi vác mặt đời lên chi?
Hôi hôi, hôi tệ thế th́,
T́m nơi kiếm chốn lẩn đi cho rồi!
Sặc mùi chuột sạ Chuột ơi!
Chớ kêu “chít chít” mà mồi khuyển tha.
Ghét mày nên nó nhảy ra,
Táp cho một cái “úm ba la” đời.
Chuột ơi, chuột hỡi, chuột ơi…

Kể cũng văn vẻ, cũng ư nhị, nhưng mỗi người chỉ nói được một vài khía cạnh nào về tính chất của Chuột. C̣n đầy đủ hơm hết, cả về ṇi giống, quê quán, gịng họ nhà cửa của Chuột cũng như về tính nết và tội lỗi của giống vật này th́ phải nói là bài “Hịch bắt Chuột” của Cụ Nguyễn Đ́nh Chiểu, một nhà thơ yêu nước nổi tiếng ở Đồng Nai, Bến Nghé.
Theo cụ Nguyễn th́ Chuột là giống vật:
Lông mọc xồm xoàm.
Tục kêu sà lắt.
Tánh hay ăn vặt,
Ḷng chẳng kiêng dè.
Chỗ ở ăn hang lỗ nhiều bề;
Đường qua lại đào ra lắm ngách.
Nghe hơi động vội vàng biến mất, nhát quá mẹ cheo;
Chờ đêm khuya sẽ lén lút ra, liến hơn cha khỉ.
Gọi danh hiệu: chuột xạ, chuột lắt, chuột xù, chuột cống, anh em gịng họ nhiều tên;
Tra quán chỉ: ở nhà, ở ruộng, ở rạch, ở ng̣i, bầu bạn non sông lắm lối.
Lớn nhỏ răng đều bốn cái, ăn của người thầm tốn biết bao;
Vắn dài râu mọc hai chia, vắng mặt chủ lung lăng lắm lúc.
Chuột là giống lông th́ xồm, răng th́ bốn cái, râu th́ hai sợi, mang nhiều thứ tên và ở khắp mọi nơi, tuy không có ǵ là lẫm lẫm như cụ cọp, đường như sư tử, bệ vệ như ông voi, đă tham lại nhát, ấy thế mà đứng trước đứng đầu cả 60 Khoa Giáp và 12 Chi tuế.
Vả sáu mươi khoa giáp đứng trước, lẽ th́ thiện, tính linh tâm;
Th́ mười hai chi Tuế ở đầu, cũng đáng cư nhân do nghĩa.

Nhưng Chuột nào đâu có như vậy, lúc nào Chuột cũng đem ḷng quỷ quái và chứa bụng tham lam. Từ túi của nhà thơ nhà văn đến sách vở thánh hiền, từ ruộng lúa vườn cây đến các đồ thường ăn thường dùng, giờ phút nào và ở đâu, đạo quân nhà Chuột cũng gây tàn phá hoại:
Túi Đông Pha thường bữa tha gừng;
Ruộng Đông Quách ghe phen cắn lúa.
Nếp gạo của trời nuôi mạng, ăn phá rồi c̣n kéo xuống hang;
Nệm mền của chúng che thân, cắn nát lại tha vào lỗ.
Hoặc nằm ngửa cắn đuôi tha trứng vịt, gây nên thằng tớ chịu đ̣n oan;
Hoặc leo dây ngóng cổ ngoạm gị heo, để tiếng con đ̣i mang tiếng khổ.
Thế cũng gọi ḿnh hay ngủ kỹ;
Vậy cũng khoe ngồi trước tam tài.
Chẳng xét ḿnh ṿ nuốt dưới cầu;
Lại quen thói lần ṃ bên vách.
Ấy đấy, những tác phong và hành động của loài Chuột, và đủ thứ tṛ ma chước quỷ làm hại người như vậy, nên tội lỗi của họ hàng nhà Chuột từ lâu đă ghi vào sách vở rành rành không thể chối căi được:
Sách Lỗ sử liên câu thực giác, v́ miệng ai vua lỗi đạo thờ trời;
Thơ Quốc phong để chữ thực miêu, v́ miệng ai dân xa làng lẻo đất.
Đă làm cho vua chúa lỗi đạo, đă làm cho dân chúng lầm than, xẩy đàn tan nghé. Cái miệng của phe đảng nhà Chuột c̣n gây những hậu quả xáo trộn cho người:
Ghe phen trách quần hư áo lũng, v́ miệng ai chồng vợ giận nhau;
Nhiều chỗ than vách ngả tường xiêu, v́ miệng ai cha con dứt quẩn?
Nên xă tắc là nơi béo bổ, can chi mi đào lỗ đào hang;
Chốn miếu đường là chỗ thanh tân, cớ chi ngươi cắn màn cắn sáo?
Sâu hiểm bấy tấm ḷng nghiệt thử, cục phân ra cũng nhọn hai đầu;
Báu xót chi manh áo thử cầu, mảnh da lột không đầy ba tấc.
Tuy là tương hữu b́ hữu chất,
Mà thật loài vô lễ vô nghi.
Luận tội kia đă đáng phân thi.
Thư tay nọ cũng v́ kiêng vật.
Tội Chuột to. Thân Chuột phải chết. Nhưng chưa thẳng tay trừng trị v́ lẽ ném Chuột c̣n sợ bể đồ. Hơn nữa, đối với tập đoàn loài Chuột, người ta c̣n phải sôi gan lên nữa:
Giận là giận trộm đồ thờ Phật, trốn án mà xưng vương,
Căm là căm cắn sách nhà Nho, đành ḷng mà phá đạo.

Đă hại người hại của, hại đồ vật, lại len lỏi vào chỗ thờ cúng để tác hư tác hại, lại xâm phạm đến cả những sách vở thánh hiền, làm hoại bại cả thuần phong mỹ tục cùng luân thường đạo lư, như thế loài người đâu thể dung tha loài Chuột được.
Ví có ngàn ḍng nước thẳm, khôn bề rửa sạch tội đa dâm;
Dẫu cho muôn nén vàng đoài, cũng khó mua riêng h́nh bất xá.
V́ thế, loài người có nghĩa vụ phải thanh toán loài Chuột, phải trừ loài Chuột để bảo vệ loài Người và dứt đi mối hại.
Đuốc Điền Đan sắm sẵn, để pḥng khi hun đốt ngách u vi,
Đèn Lư Bạch đái tùy, đặng chờ thưở xét soi hang khuất khúc.
Bấy nhiêu phương tiện chưa đủ. Muốn thành công trong cuộc đại chiến này để cho không c̣n loài Chuột nữa, loài Người c̣n phải có thêm những khí giới, những tổ chức, những kế hoạch và đoàn kết lại để phân công phân nhiệm rơ ràng:

Cuốc xuổng đào hang,
Phản mai chận ngách.
Chả trách nồi niêu rửa sạch, thượng kỳ phù địch khái chi tâm;
Tiêu hành sả ớt muối đâm, thứ dĩ tạ chúng nhân chi khẩu.
Chớ để con nào sơ lậu, phải ra tay lấp lỗ tam bành;
Đừng cho chúng nó xẩy ra, phải hết sức trừ đồ lục tặc.
Như thế gian đă biết bè lũ nhà Chuột là bè lũ nguy hiểm, bè lũ điêu ngoa và sảo trá, có mặt ở đâu là tác hại ở đó, không cắn th́ cũng tha, không ăn th́ cũng phá, loài Người phải ráng sức trừ Chuột cho:
Bốn phương đều ngợi chữ thái b́nh,
Trăm họ cùng vui câu yến đổ.
Năm nay là năm Tư, năm thuộc hành tinh Chuột. Chắc hẳn có bạn đọc cũng lo cho t́nh thế thiên hạ của cái năm ông Tư. Nhưng không sao, mong rằng toàn thể mọi người đều yên vui no ấm như Chuột sa vào hũ nếp. Trái lại, ông Tư không biết thân biết phận, c̣n ngoan cố, c̣n hoành hành th́ chúng ta đă có những lời hịch trên để đối phó lại rồi.
Năm Tư, loài Người không sợ ǵ ông Chuột
Năm Chuột, loài Người không sợ ǵ ông Tư.
V́ đối với thế giới loài Chuột, loài Người bao giờ cũng khôn hơn gấp cả tỷ lấn, và chỉ ra tiệm mua ít thuốc chuột về quăng xó bếp gầm giường cũng đủ quật ngă đối phương ngay.

THÁI BẠCH
adminclb is offline  
 


Điều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
Bạn không được quyền gởi bài
Bạn không được quyền gởi trả lời
Bạn không được quyền gởi kèm file
Bạn không được quyền sửa bài

vB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến


Múi giờ GMT. Hiện tại là 10:46 AM.


Powered by: vBulletin , Jelsoft Enterprises Ltd.