Go Back   Diễn đàn nhà sách Sông Hương > CLB SÁCH XƯA & NAY > Bản tin > Bản tin số 21
Hỏi/Đáp Thành Viên Lịch T́m Kiếm Bài Trong Ngày Đánh Dấu Đă Đọc

 
 
Điều Chỉnh Xếp Bài
Old 04-05-2008, 09:58 PM   #1
adminclb
Lớp 12
 
Tham gia ngày: 27-05-2007
Bài gởi: 492
Default Tranh "Đám cưới chuột"

TRANH “ĐÁM CƯỚI CHUỘT”

Tranh làng Hồ chẳng những nổi tiếng trong nước mà từ xa xưa tiếng đồn đă lan sang tận xứ sở của Thiên triều (Trung Quốc). Bởi vậy, mỗi lần có sứ thần Trung Quốc sang Thăng Long, bao giờ cũng đ̣i đoàn tiếp đón sứ quán nước ta dẫn đến làng Hồ để xem tranh và mua tranh. Đă là sứ thần th́ phải văn hay chữ giỏi, thông minh nhanh trí để khi “đối thoại” với ta được lưu loát và giữ được thể diện sứ Thiên triều.
Có một số mẩu chuyện “Tranh làng Hồ” với sứ thần Trung Quốc sau đây:
“Đám cưới chuột”
Một chú chuột gộc xách cá đến lễ tết mèo, dưới có chữ “Tống lễ”.
Đó là một ngày trong những ngày giáp tết năm Tư. Sứ thần nhà Thanh đến xem tranh làng Hồ, thấy chữ “Tống lễ” kia liền xổ tài chơi chữ ra một vế đối hóc hiểm:
- Tư tận, thử tống Măo
(Cuối năm chuột, chuột lễ mèo)
Thâm ư của sứ thần là ví nước ta và Trung Quốc. Đoàn tiếp sứ chưa kịp ứng đối th́ một cụ nghệ nhân đă đưa ra bức tranh vẽ một con trâu đang vểnh tai đi trên con đường ngoằn nghoèo như con rồng đang lượn. Đoàn tiếp sứ của ta hiểu ư, dựa vào bức tranh đó đối ngay:
- Sửu đầu, ngưu thốn Th́n
(Đầu năm trâu, trâu nuốt rồng)
Sứ thần Trung Quốc không biết nói ǵ v́ rồng tượng trưng cho ngôi Thiên tử Trung Quốc đă bị con trâu tượng trưng cho xứ sở Việt Nam nuốt, trâu nuốt rồng có nghĩa là Việt Nam sẽ thắng Trung Quốc (nhà Thanh). Ở đây cái tài nữa trong mười hai “can” tính theo thứ tự thời gian kiểu Trung Quốc là Tư, Sửu, Dần, Măo, Th́n, Tỵ,… th́ lịch tuần hoàn sau năm Tư là năm Sửu, sau năm Măo là năm Th́n. Đối như vậy là rất sát.

Trong kho tàng tranh dân gian từ lâu đời hẳn ta chưa quên h́nh ảnh khá độc đáo của bức tranh Đám cưới chuột mà người ta c̣n gọi bức tranh này với khá nhiều tên: Mèo Thủ Lễ, Lăo Thử cầu thân…
Chủ đề của tranh nhằm đả kích chế độ phong kiến hà hiếp dân lành, tệ ăn hối lộ. Tranh mang nhiều màu sắc sặc sỡ vui mắt nhưng không kém phần sâu cay. Bố cục của tranh được chia làm hai phần:
Phần trên: Hai chú chuột thổi kèn cùng với hai chú chuột đi trước, một chú xách con cá chép to tướng, một chú hai tay bưng con gà. Trước mặt là anh mèo đẫy đà ngồi chặn đường tay phải giơ ra nhận lễ.
Phần dưới: Chú chuột cưỡi ngựa đi trước đang ngoái đầu lại ra lệnh là lễ đă xong, được phép đi qua. Một chú chuột đi sau cầm lọng che. Chú chuột thứ ba cầm bảng gỗ có chữ chúc mừng và cuối cùng là chiếc kiệu có một chú chuột ngồi chễm chệ bên trong được khiêng bởi bốn chú chuột khác.
Ư vị của bức tranh nhằm tŕnh bày một đám cưới chuột qua đường phải nộp tiền măi lộ cho mèo. “Phép vua thua lệ làng” v́ thế muốn đi phải chịu nộp lễ.
Người ta nói bức tranh trên xuất hiện vào thời nhà Lư khoảng 1010 và các nhà nghiên cứu cho rằng có thể nó xuất hiện trước đó. H́nh bức tranh dân gian này qua thời gian đă mai một dần ít người nhớ đến.
Nhưng chắc hẳn khó ai quên được cảnh dí dỏm:
“Đám cưới chuột tưng bừng rộn ră”. Vào những ngày đầu xuân, bức tranh đám cưới chuột cũng là một lời phê phán nhẹ nhàng mà sâu sắc đối với những tệ nạn hối lộ, hay tham nhũng… những thủ tục đầu tiên để vào “cửa quan” mà đến nay vẫn c̣n trong xă hội.

Bùi Đẹp (st)
adminclb is offline  
 


Điều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
Bạn không được quyền gởi bài
Bạn không được quyền gởi trả lời
Bạn không được quyền gởi kèm file
Bạn không được quyền sửa bài

vB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến


Múi giờ GMT. Hiện tại là 04:39 PM.


Powered by: vBulletin , Jelsoft Enterprises Ltd.