ERLE STANLEY GARDNER (1889-1970) - Tác giả truyện trinh thám phi bạo lực


Thế Cường


Truyện trinh thám của E.S.GARDNER đă được nhiều độc giả Miền Nam biết đến từ những năm 60 của thế kỷ trước, sau ngày thống nhất lần đầu tiên nhà xuất bản Pháp lư cho ra mắt tại Việt Nam vào tháng 9/1986 tác phẩm mang tên Việt là “Nhân chứng một mắt” của dịch giả Đặng Thường Quân, dịch từ bản tiếng Nga do nhà xuất bản Đội Cận Vệ Thanh Niên ấn hành năm 1983. Từ đó đến 6/1995 có khoảng 24 tác phẩm được in và từ năm 2000 đến nay có thêm 4 tác phẩm mà tác phẩm gần đây nhất ra mắt bạn đọc quư 2/2006 mang tên Việt là “Đôi tất nhung” , bản dịch của Vũ Ngọc Minh. Trong số gần 30 tác phẩm đă xuất bản th́ đại đa số được dịch từ nguyên bản tiếng Anh, chỉ có một số ít dịch qua bản tiếng Nga và tiếng Pháp.

Một nhu cầu không thể thiếu đối với người đọc là các tác phẩm được in phải có phần giới thiệu về tác giả, tác phẩm, thế nhưng việc này ít được các nhà xuất bản và dịch giả quan tâm. V́ thế nhiều độc giả hầu như không biết ǵ về ông và các tác phẩm của ông. Là một người say mê những tác phẩm của E.S.GARDNER, tôi xin cung cấp một số thông tin về ông:

E.S.GARDNER sinh năm 1889 tại Malden, Massachusetts và ông mất năm 1970. Thời trẻ ông đă từng theo nghiệp quyền anh nhà nghề và đă từng đoạt giải thưởng cho đến khi ông bị vướng vào một vụ đấu không hợp pháp và bị ra toà. Đây là bước ngoặt của cuộc đời ông, nó đă thúc đẩy ông trở thành luật sư ở tuổi 21. Vừa hành nghề ông vừa viết truyện điều tra h́nh sự rồi sau đó chuyển hẳn sang viết văn.

Cuốn GUINNESS xuất bản năm 1988 ghi nhận ông là tác giả có sách bán chạy nhất mọi thời đại.
E.S.GARDNER có trên 150 tác phẩm trinh thám, được ghi nhận, được dịch ra 37 thứ tiếng và có gần 350 triệu bản.

Ông đă tạo nên nhân vật truyền kỳ là luật sư Perry Mason, cô thư kư Della Street và viên thám tử tài ba Paul Drake.

Ở Mỹ sách của ông rất được ưa chuộng, hàng năm có trên 1 triệu bản được bán ra.

Với bút pháp tuyệt vời, nhuần nhuyễn, các tác phẩm của ông được kết cấu chặt chẽ, có lô-gic và sự kiện diễn ra dồn dập nhưng không rối rắm, luôn hấp dẫn người đọc và dẫn dắt người đọc đi từ trang đầu đến trang cuối.
Truyện trinh thám của ông là loại truyện không bạo lực và t́nh cảm ướt át. Những cuốn truyện của ông là sự sắp xếp các sự kiện sao cho hợp lô-gíc, và tất cả hành động suy đoán của ông là sự sắp xếp các sự kiện đó theo tŕnh tự sự việc và tŕnh tự thời gian. Từ sự không hợp lí của các hiện tượng, sự kiện mà ông t́m ra được sự lí giải và dẫn đến t́m ra thủ phạm, như hiện tượng cây nến nghiêng (trong The case of the crooked candle), con cá vàng (trong The case of the screaming woman ), cái ô đẫm nước (trong The case of the Velvet Claws)………




Một số tác phẩm của E.S.GARDNER



Bên cạnh đó c̣n có sự đấu trí của luật sư Perry Mason, có sự giúp đỡ của cô thư kí Della Street với một bên là cảnh sát, biện lư để t́m ra tội phạm đích thực.

Ngoài ra truyện của ông c̣n có những đặc điểm sau:

- Thân chủ của ông hầu hết là phụ nữ.
- Các vụ phá án của ông hầu như đều t́m ra thủ phạm trong khi tranh tụng tại ṭa sơ khởi.
- Mỗi vụ án nhân vật luật sư Perry Mason đều bị ràng buộc với thân chủ của ḿnh, nếu thân chủ của ông bị kết tội th́ bản thân ông cũng bị kết tội liên lụy.
- Luật sư Perry Mason c̣n mang bóng dáng của tác giả, đó là nghề luật sư và thân h́nh của một vơ sĩ quyền anh.

Bản thân tính cách của luật sư Perry Mason làm chúng ta yêu mến v́ luôn đấu tranh không khoan nhượng với cái ác nhưng lại giàu ḷng nhân hậu. Ông chỉ lấy tiền công tượng trưng đối với các thân chủ nghèo nhưng sẽ lấy rất cao với thân chủ giàu có nhưng hợm hĩnh và hầu hết số tiền lớn đó ông đều dành cho công tác từ thiện.Ông cũng không chấp nhận dùng các thủ đoạn để có thể thắng kiện. Ta có thể thấy luật sư P.Mason nói “Nhân danh bị cáo, tôi xin tuyên bố rằng, bị cáo không muốn được tha bổng do những tiểu xảo của các yếu tố hợp pháp hoặc bất cứ sự vụ nào gây nên điểm nghi ngờ về đạo đức nhân cách của bị cáo. Bị cáo muốn có sự thật, toàn thể sự thật và sự thật của chân lư” và chân lư của ông là “ Trên thực tế chỉ có một cách thức duy nhất, đó là: Khi anh gặp một cuộc chiến có chính nghĩa, anh phải luôn luôn liên tục chiến đấu để giành thắng lợi”.

V́ vậy, đọc tác phẩm của E.S.GARDNER ta càng yêu mến vị luật sư nhân hậu, tài ba, thông minh trong nỗ lực đấu tranh không khoan nhượng với cái ác để dành thắng lợi cho lẽ phải.

Vâng, đọc sách của E.S.GARDNER ta thấy tuyệt vời, say mê, ta đắm ḿnh vào nó, lạc hẳn vào nó và ta thấy thanh thản hơn trong cuộc sống đầy lo toan này.