PDA

View Full Version : PAULUS Huỳnh Tịnh Của biên soạn pho Đại Nham QUốc Âm tự vị...(tt)


adminclb
29-05-2007, 10:02 PM
(tt)
Tuân thủ nguyên tắc ngôn ngữ thống nhất, Paulus Huỳnh Tịnh Của biết lựa chọn các mục từ của ḿnh. Trong những cặp từ đối xứng, như “bậc” và “bực”, “bệnh” và “bịnh”, “mầng” và “mừng”, tự vị chỉ ghi và giảng những mục từ chính “bậc”, “bệnh”, “mầng”. C̣n các mục từ đuợc coi là phụ, là những cách phát âm riêng của địa phương, th́ đều không đuợc giải nghĩa, mà được gởi đi coi mục từ chính. V́ vậy mà từ “bực” được gởi đi coi chữ “bậc”, “bịnh” được gởi đi coi chữ “bệnh”, “mừng” đuợc gởi đi coi chữ “mầng”.
Áp dụng nguyên tắc biến hoá thực tiễn của ngôn ngữ, Paulus Huỳnh Tịnh Của biết ghi nhận những h́nh thức biến chuyển trong quá tŕnh phát triển rất đa dạng của ngôn ngữ do các điều kiện không gian và thời gian lịch sử. Có lẽ đó là lư do khiến các từ “chánh” và “chính”, “nhất” và “nhứt”, “phúc” và “phuớc”, “thật”, “thiệt” và “thực”, mỗi từ đều đuợc ghi là một mục từ và giảng giải riêng.
***
Ba nền văn học đă lần luợt xuất hiện tại Việt Nam : Văn học chữ hán, từ thế kỷ X đến XX, văn học chữ nôm, từ thế kỷ XIII đến XX, và văn học chữ quốc ngữ, từ thế kỷ XIX cho đến ngày nay, thành độc tôn. Văn học chữ quốc ngữ đă đuợc văn hoá công giáo giúp sức nhiều hơn cả.
Chữ quốc ngữ đă đuợc các linh mục Âu châu sáng chế ra với sự cộng tác tích cực của các giáo hữu Việt Nam. Ba nguời đuợc biết đến nhiều hơn cả, trong những buớc dầu của văn học quốc ngữ là cố Alexandre de Rhodes (1593-1660), ông Pétrus Trương Vĩnh Kư (1837-1897) và ông Paulus Huỳnh Tịnh Của (1834-1907).
Nhờ văn học quốc ngữ, tâm trạng văn học chữ hán với mặc cảm tự ty “Thuật nhi bất trác” truớc uy thế chữ nghĩa của Thánh Hiền đă dần dà lui vào dĩ văng. Văn học chữ quốc ngữ phát triển thêm tinh thần độc lập quốc gia và khuyến khích mạnh mẽ việc sáng tác văn, thơ, truyện, ... của văn học chữ nôm.
Khởi đầu, văn học chữ quốc ngữ đă đuợc phổ biến qua báo chí, “Gia định báo” (1865), ... “Nam phong tạp chí” (1917), ...Văn học chữ quốc ngữ đă xông xáo vào mọi lănh vực : văn hóa, chính trị, khoa học, tôn giáo, xă hội, kinh tế... quốc nội, quốc ngoại, dân tộc, quốc gia, thế giới... đă vận dụng hết các thể loại : dịch thuật, biên khảo, sáng tác...và đă sáng tạo ra một nền văn xuôi mới, một nền thơ mới. Văn học chữ quốc Chuyện giải buồn của Paulus Của 1886 ngữ đă và đang phát triển
trên cả nước cũng như khắp năm châu lục địa, có một tính chất thống nhất dẫu đuợc xử dụng trong những hoàn cảnh rất khác biệt, theo đa văn hoá, khoa học, tân tiến, thế giới, để bảo tŕ và phát huy văn hoá bốn ngàn năm văn hiến.
Mời tôi nói truyện về PAULUS HUỲNH TỊNH CỦA, nhân năm sinh nhật thứ 169 của ông, Cộng đoàn Công Giáo Việt Nam Paris phải chăng muốn chứng tỏ rằng ḿnh luôn có những hoạt động văn hoá tiên phong, vững mạnh, tích cực và sáng tạo, luôn ư thức vai tṛ và trách nhiệm của ḿnh trong việc xây dựng văn hoá dân tộc.
Mời Cộng Đoàn xem lại công tŕnh vĩ đại mà PAULUS HUỲNH TỊNH CỦA đă đóng góp cho Văn Hoá và Văn Học Việt Nam qua pho ĐẠI NAM QUỐC ÂM TỰ VỊ, tôi nhớ lại khẩu hiệu “Thụ nhân” mà Giáo Hội Công Giáo đă đặt cho Viện Đại Học Đà Lạt. Nhớ lại ba vị viện truởng Trần Văn Thiện, Nguyễn Văn Lập, Lê Văn Lư. Nhớ lại những bài diễn thuyết với một giọng pháp văn tuyệt vời của Đức cha Thiện. Nhớ lại việc tổ chức giáo dục tài ba của cha Lập, một linh mục thiết tha với việc đao tạo thanh thiếu niên, một bậc thầy trí dũng, nhân ái và rộng luợng. Nhớ lại sự nghiêm trang, nho nhă mà uyên thâm từ bi của cha Lư, linh mục tiến sỹ ngữ học đầu tiên của Việt Nam, với luận án “Le parler vietnamien, sa structure phonologique et morphologique fonctionnelle” (1948), với cuốn sách “Le parler viêtnamien : syntaxe” (1998), qua dó cha đă “SƠ THẢO NGỮ PHÁP VIỆT NAM” (1968).

Chú thích:
1.CORDIER : Morceaux choisis d’Auteurs annamites ; Hanoi 1932
2.PHAM THẾ NGŨ : Việt Nam Văn Học sử giản uớc tân biên, tập 3, Văn học hiện đại 1862-1945 ; Cơ Sở xuất bản Đại Nam : Ất Tỵ, ttr. 80- 85.
3.PHAM THẾ NGŨ, sđd, tr. 84.
4.HUỲNH TỊNH CỦA : Đại Nam Quốc Âm Tự Vị ; Sài G̣n : 5.Nhà xuất bản Trẻ ; 1998, trang b́a sau
6.HUỲNH TỊNH CỦA, sđd, trang tựa đầu sách
7.HUỲNH TỊNH CỦA, sđd, lời giới thiệu của Bùi Đức Tịnh
8.HUỲNH TỊNH CỦA, sđd, ttr. 9-12
9.HUỲNH TỊNH CỦA, sđd, ttr. 992-993
10.HUỲNH TỊNH CỦA, sđd, ttr. 1010-1011
11.HUỲNH TỊNH CỦA, sđd, ttr.1036-1037